Dahilde İşleme Rejimi (DİR) ve Telafi Edici Vergi (TEV) Uygulamasında Kritik Hukuki Değerlendirme

Dahilde İşleme Rejimi (DİR), ihracatçı firmalara maliyet avantajı sağlayan en önemli dış ticaret mekanizmalarından biridir. Ancak üçüncü ülke menşeli girdiler kullanılarak üretilen ürünlerin tercihli ülkelere ihracı söz konusu olduğunda, Telafi Edici Vergi (TEV) uygulaması firmalar açısından ciddi mali ve cezai riskler doğurabilmektedir.

Son dönemde, TEV’in ihracat beyannamesi tescili aşamasında değil, DİİB taahhüt hesabı kapanışında toplu olarak ve gecikme faiziyle ödenebilmesine imkân tanınması yönündeki talepler değerlendirilmiştir. Ancak mevcut mevzuat bu yönde bir esnekliğe izin vermemektedir.

Gümrük Kanunu Kapsamında TEV Yükümlülüğünün Doğuşu

⚖️ 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 194. maddesi uyarınca:

Telafi Edici Vergi’ye ilişkin gümrük yükümlülüğü, ihracat beyannamesinin tescil edildiği tarihte doğmaktadır.
TEV tutarının, eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesi dışına çıkmadan önce ödenmesi zorunludur.
Verginin süresinde ödenmemesi durumunda, sadece gecikme faizi değil, aynı zamanda idari para cezaları da gündeme gelmektedir.

Bu kapsamda, TEV’in belge kapanışına ertelenmesi yönündeki talepler, yürürlükteki gümrük mevzuatıyla uyumlu bulunmamaktadır.